Page 28

gezond idee herfst 2015

1Het netwerk De hersenen, het ruggenmerg en alle zenuwen ons lichaam gebeurt en wat ons lichaam moet doen. Daarvoor moeten de hersenen natuurlijk wel weten wat er zich binnen en buiten ons lichaam afspeelt: dankzij een netwerk van zenuwen dat over het hele lichaam is verspreid krijgen de hersenen informatie en kunnen dan zinvol reageren. Als de zenuwen bijvoorbeeld honger doorgeven, kunnen de hersenen je tot eten aanzetten. Of als er gevaar dreigt je tot rennen aanzetten. Zo regelt ons zenuwstelsel alle handelingen, van het aansturen van spieren, het verwerken van zintuiglijke prikkels tot het verloop van emotionele en verstandelijke processen. 28 gezond idee 3De automatische piloot Het autonome zenuwstelsel houdt op eigen houtje de vitale lichaamsfuncties aan de gang en zorgt ervoor dat ze goed op elkaar afgestemd zijn. Ook zorgt het ervoor dat de werking van de inwendige organen aangepast wordt aan de situatie in de omgeving. Je kunt dat deel van het perifere zenuwstelsel onze automatische piloot noemen. Terwijl je slaapt en droomt, werkt je lichaam rustig door: je blijft ademhalen, je hart blijft kloppen en je bloed blijft stromen. Ook je spijsverteringssysteem werkt gestaag door. Het autonome zenuwstelsel zorgt daarvoor. 4Gaspedaal en rem Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen: het sympathische en het parasympathische deel. Die twee delen van de automatische piloot werken als een gaspedaal en een rem. Het sympathische deel is het gaspedaal en is vooral werkzaam als we actief zijn. Het zorgt ervoor dat je lichaam zich aanpast aan inspanningen en stress. Zo stelt het je in staat te overleven in levensbedreigende situaties. Je hartslag gaat omhoog, er gaat meer bloed naar de spieren, je lichaam is klaar voor actie: vechten of vluchten (fight or flight). Het parasympathische deel van het autonome zenuwstelsel is de rem en doet het tegenovergestelde: het is verantwoordelijk voor herstel, reparatie, opbouw en rust. Je hartslag en bloeddruk dalen, je spijsvertering komt op gang en voorziet je spieren en organen van nieuwe grondstoffen. 5Interactie met de omgeving Behalve uit een automatische piloot – het autonome zenuwstelsel – bestaat het perifere zenuwstelsel ook uit een deel waar we wél enigzins controle over hebben: het somatische zenuwstelsel. Het somatische zenuwstelsel stuurt de skeletspieren aan en zorgt ervoor dat we kunnen lopen, voetballen, praten, kortom: het zorgt voor de interactie met onze omgeving. in ons lichaam vormen samen het zenuwstelsel. De hersenen regelen alles wat er in 2Het controle- centrum en de informatiewegen Het zenuwstelsel wordt onderverdeeld in het centrale zenuwstelsel en het perifere zenuwstelsel. Het centrale zenuwstelsel bestaat uit de hersenen en het ruggenmerg; dit is het controlecentrum. De hersenen bestaan uit zo’n 100 miljard zenuwcellen – neuronen – en die zorgen ervoor dat chemische en elektrische signalen in de hersenen worden rondgestuurd. Het ruggenmerg verbindt de hersenen met het perifere zenuwstelsel, ons wegennet voor de informatievoorziening. Dit perifere zenuwstelsel bestaat uit motorische en sensibele zenuwen. Motorische zenuwen geven informatie van de hersenen aan de spieren door. Sensibele zenuwen geven zintuiglijke waarnemingen door aan de hersenen, zoals pijn, warmte, kou en de positie van de ledematen. Het perifere zenuwstelsel vormt dus de verbinding tussen het centrale zenuwstelsel en het lichaam. Het zorgt ervoor dat informatie van de organen, zintuigen en spieren bij het centrale zenuwstelsel komt. Het perifere zenuwstelsel wordt weer onderverdeeld in het autonome zenuwstelsel (waar we geen controle over hebben) en het somatische zenuwstelsel (waar we wél enigzins controle over hebben).


gezond idee herfst 2015
To see the actual publication please follow the link above