Page 10

gezond idee herfst 2015

Wat is dat nou? Fenomenaal begin: de geboorte van ons brein. Het eerste orgaan dat zich vormt, zo’n 21 dagen na de bevruchting, als het embryo nog maar zo groot is als een piepklein rijstkorreltje. En wat we hier zien, zijn de eerste momenten van een levenslang project. Want die wat groezelige en ondefinieerbare donkere materie in dat geplooide omhulsel zal zich razendsnel ontwikkelen tot steeds beter functionerende hersenen en daar mee doorgaan tot ouderdom of ziekte roet in het eten gooien. Dit is het topje van wat we de neurale buis noemen, een soort vette aardworm van hooguit 2 millimeter, die zich langs de rug van het embryo heeft gevormd. De zijkanten zijn bijna gesloten en daarna begint de transformatie in hersenen en ruggenmerg. De bovenkant krult en bolt op en plooit zich in drie delen: de voor-, midden- en achterhersenen. Niet veel later ontstaan de eerste zenuwcellen, die gaan zorgen voor de verbinding tussen de verschillende hersendelen en uiteindelijk samen met de hersenen het zenuwstelsel gaan vormen dat alles in het lichaam bestuurt en regelt. En dan gaat het hard: in de maanden tot de geboorte groeit het brein sneller dan welk orgaan ook. Er zijn zelfs periodes in de zwangerschap dat er elke minuut duizenden zenuwcellen worden aangemaakt. Wat dat betreft zijn de hersenen op de dag dat de baby wordt geboren grotendeels klaar: alle hersendelen zijn min of meer volgroeid en bijna alle zenuwcellen waar de mens het mee doet, en dat zijn er zo’n honderd miljard, zijn aanwezig. Maar het echte werk moet natuurlijk nog beginnen. Die miljarden zenuwcellen zullen boodschappen naar elkaar gaan sturen en steeds meer verbindingen met elkaar aangaan. Het brein is een ongelooflijke leermachine die zich in luttele jaren bekwaamt in denken, taal, emoties en bewegingen. En in de loop van een mensenleven worden die vaardigheden steeds complexer. Zelfs als de hersenen op middelbare leeftijd langzaam slijtageverschijnselen beginnen te vertonen, zijn ze nog lang in staat om andere delen in te zetten en zo de achteruitgang te compenseren. Het menselijk brein wordt wel eens vergeleken met een supercomputer. Maar dat doet die anderhalve kilo hersenen waar wij als volwassenen mee rond lopen geen recht. Met het Human Brain Project doet een grote groep hersenwetenschappers 10 gezond idee nu een poging om het menselijk brein na te bouwen in een supercomputer. Dat gaat lukken, al zal het nog vele jaren duren. En het zal een prachtig gereedschap voor hersenonderzoek worden. Maar kan zo’n kunstbrein ook verliefd worden? Bang zijn? Leven? Kijk voor meer informatie over het Human Brain Project op maastrichtuniversity.nl, zoekterm ‘Human Brain Project’.


gezond idee herfst 2015
To see the actual publication please follow the link above